
'Eén op de tien moorden is homogerelateerd'; 
NRC.NEXT
10 april 2012 dinsdag
Section: Op de hoogte
 Steven Verseput
De aanleiding
Woensdag 28 maart had het SBS6-programma Hart van Nederland een item naar aanleiding van het nieuwe boek De Roze Moorden - misdaad in de gayscene. ,,Eén op de tien moorden in ons land is homogerelateerd", meldde Hart van Nederland. next.checkt-lezer Danaë Huijser tipte de redactie. ,,Ik ben erg benieuwd of dit waar is." In het boek zelf, waarin zestien moordzaken worden gereconstrueerd, wordt het percentage overigens iets minder stellig gebracht: 'Geschat wordt dat ongeveer tien procent van het aantal gepleegde geweldsdelicten, en in het verlengde daarvan moord- en doodslagzaken, homogerelateerd is'. Het boek is geschreven door Paul Hofman, misdaadverslaggever voor de Gaykrant. In zijn jeugd was hij zelf slachtoffer van homogerelateerd geweld. Wij richten ons hier alleen op de schatting van Hofman dat 10 procent van het aantal moord- en doodslagzaken in Nederland homogerelateerd is, alle andere geweldsuitingen laten we buiten beschouwing.
En, klopt het?
Landelijke politiecijfers over het aantal homogerelateerde moord- en doodslagzaken zijn er niet, omdat ze niet apart geregistreerd worden. Hofman heeft het percentage zelf geschat, zegt hij in een telefonische reactie. Hij heeft zich daarbij gebaseerd op eigen bevindingen, gesprekken met betrokkenen en cijfers uit drie verschillende onderzoeken. We behandelen hier de cijfers uit de onderzoeken die Hofman noemde.
Het eerste rapport (2009) is van kennisinstituut Movisie en gaat over geweld tegen homoseksuele mannen en lesbische vrouwen. Uit slachtofferenquêtes die (belangen)organisaties en onderzoeksinstellingen hebben verricht, trekt Movisie de conclusie dat ruim 70 procent van de ondervraagden ooit te maken heeft gekregen met discriminatoir geweld. In 10 procent van de gevallen was er sprake van (zwaarder) fysiek geweld. Movisie schrijft in het onderzoek dat deze cijfers wetenschappelijk onbetrouwbaar zijn: ze zijn niet op een wetenschappelijk verantwoorde manier tot stand gekomen en de gegevens zijn niet goed uitgewerkt.
Het tweede onderzoek (2011) is gemaakt in opdracht van het Landelijk Expertise Centrum Diversiteit van de politie (LECD). Hierbij is gekeken naar incidenten met een discriminatoir karakter die de afgelopen jaren geregistreerd werden door de politie. Het aantal incidenten dat als discriminatiegrond homoseksualiteit had, steeg fors: van 380 in 2008 tot 659 in 2010. Een uitsplitsing van homogerelateerd geweld ten opzichte van het totaal aantal geweldsdelicten maakt het LECD niet.
Het derde onderzoek is een enquête (2010) van het bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Amsterdam onder 167 homoseksuele Amsterdammers. 80 procent van hen vond dat het homoklimaat in de stad verslechterd is. Bijna vier op de tien werd in dat jaar slachtoffer van verbaal geweld en 3 procent van fysiek geweld.
Next.checkt heeft de Raad van Korpschefs, het LECD en de politiekorpsen van Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Utrecht gevraagd of ze zich in de 10 procent homogerelateerde moord- en doodslagzaken kunnen vinden. Niemand kon dit percentage bevestigen, cijfers ontbreken. Het korps Rotterdam-Rijnmond, het korps Haaglanden en het LECD vinden het percentage te hoog ingeschat.
Weekblad Elsevier houdt al twintig jaar het aantal moord- en doodslagzaken bij. Over de periode 2002-2011 bedroeg het gemiddeld aantal moorden 180 per jaar. Met de 10 procent van Hofman zou dit betekenen dat er jaarlijks achttien homogerelateerde moorden werden gepleegd. ,,Dat is uitgesloten", zegt misdaadverslaggever Gerlof Leistra van Elsevier. Voor het blad registreert hij sinds 1992 alle moorden, de meeste zaken kent hij goed. Leistra schat het aantal homogerelateerde moorden waarbij seksuele geaardheid een rol speelt op 3 tot 5 procent.
Ook onderzoekster Judith Schuyf, adviseur lesbisch en homobeleid bij Movisie, vindt 10 procent te hoog. Volgens haar zijn er jaarlijks acht à tien homogerelateerde moorden, wat volgens de Elsevier-ranglijst ongeveer neerkomt op 5 procent van het totaal aantal moorden per jaar. Dit baseert zij op wat ze leest in de (regionale) pers en wat ze tegenkomt in haar werk.
Conclusie
Hofman schat in zijn boek dat ongeveer 10 procent van het aantal moord- en doodslagzaken homogerelateerd is. In politiecijfers en onderzoeken is dit percentage nergens terug te vinden. De Raad van Korpschefs, het Landelijk Expertise Centrum Diversiteit van de politie (LECD) en vier grote politiekorpsen kunnen niet bevestigen of het percentage klopt. Twee korpsen en het LECD denken dat het percentage lager is, evenals twee deskundigen. Deze twee experts schatten het percentage rond de 5 procent. Ook hier ontbreken harde cijfers voor. Alles meewegende beoordeelt next.checkt de schatting dat 10 procent van het aantal moord- en doodslagzaken in Nederland homogerelateerd is, als ongefundeerd.
Hoeveel homo's zijn er in Nederland?
In 2010 heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een onderzoek onder de Nederlandse bevolking aan mensen gevraagd naar welk geslacht hun seksuele voorkeur uitgaat. Hieruit bleek dat 3 procent van de mannen en 1 procent van de vrouwen zich uitsluitend tot de eigen sekse voelt aangetrokken.
6 procent van de mannen en 15 procent van de vrouwen is enigszins of evenveel op de eigen sekse gericht. Deze laatste groep kan als biseksueel getypeerd worden, aldus het SCP.
Een bewering in het nieuws voorbij horen komen die je graag wilt laten checken door nrc.next? Stuur de bewering plus de bron naar @nrc.nl Of tip de redactie via twitter met de hashtag #. Kijk ook op http://nrcnext.nl
Correctie
Het blijkt maar wat lastig om de juiste cijfers van de bezorging van nrc.next goed in de krant te krijgen. Bij de next.checkt van afgelopen vrijdag over dit onderwerp was in de conclusie toch nog een fout geslopen. Als volgt: 0,3 procent van de kranten wordt niet goed bezorgd, blijkt uit het aantal ingediende klachten. Uit een steekproef blijkt dat 40 procent van de abonnees het niet meldt als hun krant niet goed is bezorgd. Dus de 0,3 procent is slechts 60 procent van het totaal aantal kranten dat niet, of niet goed, bezorgd wordt. Het totaal komt dan uit op 0,5 procent - en niet op de 0,42 procent zoals in de krant stond.
 
SBS6-programma Hart van Nederland, 28 maart
